بسم الله الرحمن الرحيم

صفحه اصلي

مقالات

چهارده معصوم

گالري

گزارشها

تماس باما

به سايت شخصي سيد ميرزاحسين احساني خوش آمديد
 


                      شب‌هاي قدر، عالي‌ترين لحظات براي پيوند بنده و خالق و بهترين فرصت براي انديشه در جهت بازگشت به خويشتن در اوج غرق گشتگي در دنياي مادي است.

آنان كه مأمن و پناهگاه امني براي توسل مي‌جويند، آماده شده‌اند تا در شب هاي دل كندن از هر آنچه انسان را به پستي و فراق از اصل كشانده، رهايي يابند و همچون آيينه‌اي، مهيا و آماده تجلي نور حق و خداشناسي شوند.

اكنون كه بيش از نيمي از ماه پرفيض رمضان سپري شده، دل‌ها و قلب‌ها در درياي بيكران اين ماه شسته و مطهر شده، تا در شب‌هاي ريزش باران رحمت الهي، به درگاه حضرتش انسي دوباره گيرد و براي كسب عافيت به دور از هر آلودگي دعا كند. در حقيقت حلقه اتصال بندگان با خالق هستي كه از اول رمضان آغاز گشته است در شب‌هاي قدر به اوج خود مي‌رسد.

درهاي رحمت الهي گشوده شده، فرشتگان نظاره ‌گر اعمال و شب زنده‌داري‌هاي بندگان عاشقي هستند كه سر بر سجده شكر ساييده و او را مي‌خوانند تا اندكي از خوان بيكران رحمتش براي ادامه زندگي و ره توشه سفر آخرت به روي آنان گشوده شود.

"انا انزلناه في ليله القدر" آيه‌اي از كلام وحي الهي كه بارها شنيده و زمزمه كرده‌ايم، كلامي كه انسان مانده در قفس دنيا و در بند ماديّات را به سوي شبي فرا مي‌خواند كه گويند از هزار شب برتر است.

"قدر" به معناي اندازه‌گيري است و از اسرار شب قدر نزول قرآن است و در اين شب حوادث يك سال تا شب قدر سال آينده اعم از زندگي، مرگ، رزق، سعادت و شقاوت بندگان تقدير مي‌شود.

در قرآن كريم آيه‌اي كه بيان كند شب قدر چه شبي است، ديده نمي‌شود، تنها در آيه ‪ ۱۸۵‬سوره بقره اينگونه آمده است كه "شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن" قرآن يكپارچه در ماه رمضان نازل شده است.

با استناد به اين آيه معلوم مي‌شود شب قدر يكي از شب‌هاي ماه رمضان است، اما اين كه كدام يك از شب‌هاي آن است، در قرآن كريم بيان نشده و تنها از روايات استفاده مي‌شود.

اهميت شب قدر به حدي است كه بسياري از امامان دين بر احياي اين شب حتي در حال بيماري نيز سفارش كرده‌اند.

امام صادق(ع) به ابو بصير مي ‌فرمايد: در هر يك از دو شب بيست و يكم و بيست و سوم صد ركعت نماز بخوان، تا مي‌تواني آن دو شب را تا سپيده صبح شب زنده داري كن، در آن دو شب غسل كن. ابوبصير عرض كرد: اگر نتوانستم ايستاده نماز بخوانم؟ فرمودند: نشسته بخوان. اگر باز هم نتوانستم؟ خوابيده بخوان.

اگر باز هم نتوانستم؟ ايرادي ندارد كه سر شب كمي بخوابي و باقي مانده شب را به هر نحوي كه مي‌تواني به عبادت بپردازي، چون در ماه رمضان، درهاي آسمان گشوده است، شيطان ها در زنجيرند و اعمال مؤمنان پذيرفته مي‌شود.

از اين حديث بر مي ‌آيد كه انسان در اين شب بايد به هر شكل ممكن عبادت و راز و نياز با خالق را از دست ندهد زيرا در اين شب كه شياطين در بند هستند، هيچ واسطه‌اي بين بنده و خالق نيست.

از پيامبر گرامي اسلام (ص) نيز نقل است: از خداوند به دور باد و نفرين بر كسي كه به شب قدر برسد و زنده باشد، اما آمرزيده نشود.

"انس بن مالك" از پيامبر (ص) نقل كرده كه فرمودند: ماه مبارك به شما رو آورده است و در اين ماه شبي است كه برتر از هزار ماه است و هر كس از فيض شب قدر محروم گردد، از تمام خيرات بي‌نصيب مانده است و محروم نمي‌ماند از بركات شب قدر، مگر كسي كه خويشتن را محروم كرده است.

از امام باقر (ع) نيز درباره به وجود آمدن شب قدر نقل است كه اگر خداوند كارهاي مؤمنان را چند برابر نكند به سر حد كمال نمي‌رسند، اما از راه لطف كارهاي نيكوي آن‌ها را چند برابر مي‌فرمايد تا كاستي هايشان جبران شود.

بر اين اساس، راز سعادتمند شدن انسان‌ها در شب قدر، عمل اختياري صالحي است كه با عنايت خداوند، بركت يافته و چند برابر مي‌شود.

از حضرت رسول (ص) نيز پيرامون شب زنده داري شب قدر نقل است كه فرمودند: كسي كه شب قدر را شب زنده‌داري كند، تا شب قدر آينده، عذاب دوزخ از او دور گردد.

امام موسي بن جعفر (ع) نيز در اين ‌باره فرمودند: كسي كه در شب قدر غسل كرده و تا سپيده صبح شب زنده‌داري كند، گناهانش آمرزيده مي‌شود.

تمامي اين روايات بر اين مطلب دلالت دارند كه برخي مقدرات و پاداش‌ها، مانند دور شدن از عذاب دوزخ، نتيجه كار خود بندگان است و سرنوشت هر انساني در شب قدر به دست خودش رقم مي‌خورد.

در اين شب به خواندن دعاهايي از جمله "جوشن كبير"، "دعاي افتتاح" و "ابوحمزه ثمالي" سفارش شده زيرا انسان با يادآوري لطف، گذشت، كرم، رحمت و بخشش بي‌پايان خداي مهربان او را در كنار و دستگير خويش مي‌بيند و نور اميد در دلش مي درخشد.

در شب‌هاي قدر انسان وارد مسير سرنوشت خود گشته و آن را تغيير مي‌دهد، گاهي براي پيمودن مسير مقدرات، بر بال دعا و گاه بر بال عمل مي‌نشيند و با درك اين شب، از شرّ نفس و شياطين به آن خالق يكتا دست ياري دراز مي ‌كند تا همواره نگاهبان او باشد تا بتواند ره توشه‌اي از اعمال نيك و شايسته براي سفر آخرت خود ذخيره كند.

از اعمال شب قدر آن است كه انسان به نگهبانان اين شب "معصومين (ع)" توسل جسته و توفيق در اعمال و احوال را كه به آن احتياج دارد ذكر كرده و تلاش كند تا با استغفار از گناهان خود، باران رحمت و جود و بخشش خداوند را شامل حال خود كند.

از ديگر اعمال شب قدر، نمازي است كه در آن يك بار حمد و هفت بار "قل هو الله احد" خوانده مي‌شود و بعد از پايان نماز هفتاد بار ذكر "استغفرالله ربي و اتوب اليه" گفته مي‌شود و سپس حوايج از خدا خواسته مي‌شود.

به جا آوردن صد ركعت نماز و خواندن دعاهايي كه در بين آن وارد شده از ديگر اعمال اين شب است، زيرا مضامين آن برآمده از سينه امامان دين بوده و در اين ادعيه علوم گران بهايي است كه جز پيامبران و جانشينان آنان كسي از آن آگاه نيست.

        اعمال مشتركه شبهاي قدر

شب نوزدهم اولين شب از شب‌هاي قدر است و شب قدر همان شبي است که در تمام سال شبي به خوبي و فضيلت آن نمي‌رسد و عمل در آن بهتر است از عمل در هزار ماه و در آن شب تقدير امور سال رقم مي‌خورد و ملائکه و روح که اعظم ملائکه است در آن شب به اذن پروردگار به زمين نازل مي‌شوند و به خدمت امام زمان عليه‌السلام مشرف مي‌شوند و آنچه براي هر کس مقدر شده است بر امام عليه السلام عرض مي‌کنند.
اعمال شب قدر بر دو نوع است: يکي آن که در هر سه شب انجام مي‌شود و ديگر آن که مخصوص هر شبي است.
اعمالي که در هر سه شب مشترک است:
1- غسل. (مقارن غروب آفتاب، که بهتر است نماز عشاء را با غسل خواند.)
2- دو رکعت نماز. وارد شده است که در هر رکعت بعد از حمد، هفت مرتبه توحيد بخواند و بعد از فراغ هفتاد مرتبه اَستَغفُرِاللهَ وَ اَتوبُ اِلَيهِ و در روايتي است که از جاي خود برنخيزد تا حق تعالي او و پدر و مادرش را بيامرزد.
3- قرآن مجيد را بگشايد و بگذارد در مقابل خود و بگويد:
اَللّهُمَّ اِنّي اَسألکَ بکتابکَ المُنزَلِ وَ ما فيهِ و فيه اسمُکَ الاَکبَرُ و اَسماؤُکَ الحُسني وَ ما يُخافُ وَ يُرجي اَن تَجعَلَني مِن عُتَقائِکَ مِنَ النّار. پس هر حاجت که دارد بخواهد.
4- مصحف شريف را بگيرد و بر سر بگذارد و بگويد:

اَللّهمَّ بحَقِّ هذاالقُرآنِ وَ بحَقِّ مَن اَرسَلتَه به وَ بحَقِ کُلِّ مؤمنٍ مَدَحتَه ُ فيهِ وَ بحَقِّکَ عَلَيهِم فلا اَحَدَ اَعرَفُِ بحَقِّکَ منکَ.
ده مرتبه بگويد: بکَ يا الله
ده مرتبه: بمُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بعليٍّ
ده مرتبه: بفاطِمَةَ
ده مرتبه: بالحَسَنِ
ده مرتبه: بالحُسَين ِ
ده مرتبه: بعليّ بنِ الحُسين
ده مرتبه: بمُحَمَّدِ بنِ عَلِيٍّ
ده مرتبه: بجَعفَر بنِ مُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بموُسي بنِ جَعفَر ٍ
ده مرتبه: بعليِّ بنِ عَليٍّ
ده مرتبه: بعَلِيِّ بنِ مُحَمَّدٍ
ده مرتبه: بالحَسَنِ بنِ عَلِيٍّ
ده مرتبه: بالحُجَّةِ.
پس از اين عمل هر حاجتي که داري طلب کن.
5- زيارت امام حسين عليه السلام است؛ که در روايت آمده است که چون شب قدر مي‌شود منادي از آسمان هفتم ندا مي‌کند که حق تعالي آمرزيد هر کسي را که به زيارت قبر امام حسين عليه السلام آمده است.
6- احيا داشتن اين شب‌ها. در روايت آمده هر کس احيا کند شب قدر را گناهان او آمرزيده شود هر چند به عدد ستارگان آسمان و سنگيني کوه‌ها و وزن درياها باشد.
7- صد رکعت نماز بخواند که فضيلت بسيار دارد، و افضل آنست که در هر رکعت بعد از حمد ده مرتبه توحيد بخواند.
 

اعمال شب نوزدهم ماه مبارک رمضان



اولين شب قدر



1- صد مرتبه اَسْتَغْفِرُاللّهَ رَبّى وَ اَتُوبُ اِلَيْهِ



2- صد مرتبه اَللّهُمَّ الْعَنْ قَتَلَةَ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ



3- بخواند دعاء يا ذَاالَّذى کانَ



يَا ذَا الَّذِي کَانَ قَبْلَ کُلِّ شَيْ‏ءٍ ثُمَّ خَلَقَ کُلَّ شَيْ‏ءٍ ثُمَّ يَبْقَى وَ يَفْنَى کُلُّ شَيْ‏ءٍ يَا ذَا الَّذِي لَيْسَ کَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ وَ يَا ذَا الَّذِي لَيْسَ فِي السَّمَاوَاتِ الْعُلَى وَ لاَ فِي الْأَرَضِينَ السُّفْلَى وَ لاَ فَوْقَهُنَّ وَ لاَ تَحْتَهُنَّ وَ لاَ بَيْنَهُنَّ إِلَهٌ يُعْبَدُ غَيْرُهُ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لاَ يَقْوَى عَلَى إِحْصَائِهِ إِلاَّ أَنْتَ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلاَةً لاَ يَقْوَى عَلَى إِحْصَائِهَا إِلاَّ أَنْتَ



اى آنکه پيش از هر چيز بوده سپس هر چيز را آفريد و او باقى است و هر چيز فانى شود اى آنکه بمانند او چيزى نيست اى آنکه در آسمانهاى بلند و نه در زمينهاى پست و نه بالاى آنها و نه در زير آنها و نه در ميان آنها معبود به حقى که پرستش شود جز او نيست
‏حمد مر تر است آن سپاس که جز تو کس نتواند آن را شمرد پس درود فرست بر محمد (ص) و آل محمد درودى که جز تو کس نتواند آن را شمرد



4- بخواند : اَللّهُمَّ اْجْعَلْ فيما تَقْضى وَتُقَدِّرُ مِنَ الاْمْرِ الْمَحْتُومِ وَفيما تَفْرُقُ مِنَ الاْمْرِ الحَکيمِ فى لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَفِى الْقَضاَّءِ الَّذى لا يُرَدُّ وَلا يُبَدَّلُ اَنْ تَکْتُبَنى مِنْ حُجّاجِ بَيْتِکَ الْحَرامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ الْمَشْکُورِ سَعْيُهُمُ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمُ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئاتُهُمْ وَاجْعَلْ فيما تَقْضى وَتُقَدِّرُ اَنْ تُطيلَ عُمْرى وَتُوَسِّعَ عَلَىَّ فى رِزْقى وَتَفْعَلَ بى کَذا وَکَذا



خدايا قرار ده در آنچه حکم کرده و مقدر فرموده اى از سرنوشت حتمىو در آنچه جدا کنى از فرمان حکيمانه ات در شب قدر و در آن قضا و قدرى که برگشت وتغيير و تبديلى ندارد که نام مرا در زمره حاجيان خانه محترمت (کعبه ) بنويسى آنان که حجشانمقبول و سعيشان مورد تقدير و گناهانشان آمرزيده و کردار بدشان بخشوده شده است و قرار دهدر آنچه مقدر فرموده اى که عمر مرا طولانى کرده و روزيم را وسيع گردانىو درباره ام چنين و چنان کنى ...

اعمال شب بيست ويكم

فضيلتش زياد تر از شب نوزدهم است و بايد اعمال آن شب را از غسل و احيا و زيارت، و دو ركعت نماز با هفت قل هو الله، و قرآن به سر گرفتن و صد ركعت نماز، و دعاي جوشن كبير و ... در اين شب به عمل آورد.

اعمال شب بيست و سوم

از دو شب قدر سابق افضل است و از احاديث بسيار مُستَفاد مي شود که شب قدر همين است  و در اين شب جميع امور بر وفق حکمت مقدّر مي گردد و از براي اين شب غير از اعمالي که با دو شب سابق شريکست چند عمل ديگر است.

1. خواندن سره هاي عنكبوت و روم.

2. خواندن سوره هاي حم و دخان.

3. خواندن سوره قدر هزار مرتبه

4. تكرار كند اين دعا را:

اللهم كن لوليك، الحجة ابن الحسن، صلوتك عليه و علي آبائه، في هذه الساعة، و في كل ساعة، وليا و حافظا، و قائدا و ناصرا، و دليلا و عينا، حتي تسكنه ارضك طوعي، و تمتعه فيها طويلا،.

5. بخواند اين دعا را:

اَللّهُمَّ امْدُدْ لي في عُمْري وَاَوْسِعْ لي في رِزْقي

* * * * * * * * خدايا دراز کن عمرم را و فراخ کن روزيم را

وَاَصِحَّ لي جِسْمي وَبَلِّغْني اَمَلي وَاِنْ کُنْتُ مِنَ الاْشْقِياَّءِ فَاْمحُني

و سالم گردان تنم را و برسانم به آرزويم و اگر در زمره بدبختان هستم تو نامم را از

مِنَ الاْشْقِياَّءِ وَاْکتُبْني مِنَ السُّعَداَّءِ فَاِنَّکَ قُلْتَ في کِتابِکَ الْمُنْزَلِ

سلک آنان پاک کن و در زمره سعادتمندانم ثبت کن زيرا تو خودت در کتابي که

عَلي نَبِيِّکَ الْمُرْسَلِ صَلَواتُکَ عَلَيْهِ وَ الِهِ يَمْحُو اللّهُ ما يَشاَّءُ وَيُثْبِتُ

بر پيامبر مرسلت صلي الله عليه و آله نازل فرمودي چنين گفتي : ((خدا هر چه خواهد محو مي کند و ثبت مي کند

وَعِنْدَهُ اُمُّ الْکِتاب.

6. بخواند اين دعارا:

اَللّهُمَّ اجْعَلْ فيما تَقْضي وَفيما

تُقَدِّرُ مِنَ الاْمْرِ الْمَحْتُومِ وَفيما تَفْرُقُ مِنَ الاْمْرِ الْحَکيمِ في لَيْلَةِ


الْقَدْرِ مِنَ الْقَضاَّءِ الَّذي لا يُرَدُّ وَلا يُبَدَّلُ اَنْ تَکْتُبَني مِنْ حُجّاجِ


بَيْتِکَ الْحَرامِ في عامي هذَا الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ الْمَشْکُورِ سَعْيُهُمُ


الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمُ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئاتُهُمْ وَاجْعَلْ فيما تَقْضي


وَتُقَدِّرُ اَنْ تُطيلَ عُمْري وَتُوَسِّعَ لي في رِزْقي.

7. بخواند اين دعارا:

يا باطناً في ظُهُورِهِ وَيا ظاهراً في بُطُونِه وَيا باطِناً لَيْسَ


يَخْفي وَيا ظاهراً لَيْسَ يُري يا مَوْصُوفاً لا يَبْلُغُ بکَيْنُونَته


مَوْصُوفٌ وَلا حَدُّ مَحْدُودٌ وَيا غاَّئِباً غَيْرَ مَفْقُودٍ وَيا شاهِداً غَيْرَ


مَشْهُودٍ يُطْلَبُ فَيُصابُ وَلَمْ يَخْلُ مِنْهُ السَّمواتُ وَالاْرْضُ


وَمابَيْنَهُما طَرْفَةَ عَيْنٍ لا يُدْرَکُ بکَيْفٍ وَلا يُؤَيَّنُ باَيْنٍ وَلا بحَيْثٍ


اَنْتَ نُورُ النُّورِ وَرَبُّ الاْرْبابِ اَحَطْتَ بجَميعِ الاُْمُورِ سُبْحانَ مَنْ


لَيْسَ کَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ سُبْحانَ مَنْ هُوَ هکَذا وَلا


هکَذا غَيْرُهُ.

8. غير از غسل اول شب غسلي در آخر شب نيز بجا آورد.